Khởi nghiệp logistics: nền tảng và cách phát triển

Tuy nhiên, logistics không phải lĩnh vực phù hợp với cách làm ngẫu hứng. Bạn cần hiểu thị trường, chuẩn bị nguồn lực, xây dựng đội ngũ và có kế hoạch kiểm soát rủi ro xuyên suốt từ nhà cung cấp đến khách hàng.

Bốn xu hướng định hình doanh nghiệp logistics

Trước khi đầu tư, bạn cần nhìn vào những thay đổi đang tác động trực tiếp đến ngành. Các xu hướng này sẽ ảnh hưởng đến cách bạn thiết kế mô hình dịch vụ, phân bổ chi phí và tạo lợi thế cạnh tranh.

Omni-channel thay đổi cách quản lý doanh thu

Cạnh tranh giữa cửa hàng trực tuyến và cửa hàng truyền thống khiến nhiều doanh nghiệp phải kết hợp cả hai kênh bán hàng. Mô hình Omni-channel giúp khách hàng tiếp cận sản phẩm qua nhiều điểm chạm, đồng thời tạo áp lực cho vận hành logistics phải đồng bộ hơn.

Nếu bạn cung cấp dịch vụ logistics, hãy nghĩ đến khả năng xử lý đơn hàng từ nhiều nguồn khác nhau. Khi đơn hàng đến từ cửa hàng, sàn trực tuyến hoặc kênh bán trực tiếp đều được kiểm soát trong một quy trình, doanh nghiệp sẽ dễ phục vụ khách hàng và quản lý doanh thu hơn.

Tự động hóa phát triển nhưng thiếu tài xế vẫn là thách thức

Nhiều doanh nghiệp kỳ vọng xe tự hành sẽ giúp giảm chi phí và giải quyết tình trạng thiếu tài xế. Dù vậy, đây chưa phải giải pháp có thể triển khai rộng rãi ngay trong hoạt động thực tế.

Trong ngắn hạn, khả năng thu hút và giữ chân tài xế vẫn quyết định hiệu suất vận hành. Không có đủ nhân sự giao nhận, doanh nghiệp khó đạt được mức dịch vụ và năng lực đáp ứng như cam kết với khách hàng.

Thuế quan có thể buộc chuỗi cung ứng thay đổi

Những điều chỉnh về thuế quan có thể làm tăng giá hàng hóa và thay đổi tuyến cung ứng hiện tại. Một số doanh nghiệp đã chủ động thiết kế lại chuỗi cung ứng để sẵn sàng thích nghi khi chi phí thương mại thay đổi.

Với một doanh nghiệp mới, bài học quan trọng là không nên phụ thuộc hoàn toàn vào một nguồn cung, một tuyến vận chuyển hoặc một phương án giá. Bạn cần nhận diện các điểm có thể bị ảnh hưởng để chuẩn bị phương án điều chỉnh.

Công nghệ số vẫn là động lực lớn của ngành

IoT, xe tự hành và machine learning tiếp tục thu hút sự quan tâm trong logistics. Các công nghệ này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn, nhưng giá trị thực tế chỉ đến khi chúng giải quyết được vấn đề cụ thể trong chuỗi cung ứng.

Thay vì đầu tư công nghệ theo xu hướng, bạn nên xác định rõ công nghệ đó giúp cải thiện điểm nào: theo dõi tài sản, phối hợp giao nhận, giảm sai sót hay nâng cao năng suất vận hành.

Những nền tảng cần có trước khi thành lập doanh nghiệp

Vốn là điều kiện đầu tiên. Bạn cần nguồn lực tài chính để đầu tư và duy trì hoạt động trước khi doanh nghiệp tạo được dòng tiền ổn định. Một mô hình logistics có thể cần mức đầu tư khởi điểm khoảng 250.000 đến 300.000 USD, tùy phạm vi hoạt động, hạ tầng và mô hình dịch vụ.

Tự tài trợ giúp bạn kiểm soát tốt hơn, nhưng tốc độ phát triển có thể chậm. Nếu dùng vốn vay, bạn cần một kế hoạch kinh doanh đủ chắc để chứng minh khả năng vận hành và hoàn trả.

Hạng mục	Điều bạn cần chuẩn bị
Pháp lý	Giấy phép, giấy đăng ký cần thiết và nghĩa vụ thuế tại khu vực hoạt động.
Nghiên cứu thị trường	Phân tích đối thủ, nhu cầu khách hàng, khoảng trống dịch vụ và phân khúc có thể phục vụ.
Kế hoạch kinh doanh	Xác định dịch vụ, phương án vận hành, nguồn vốn và hướng tăng trưởng.
Hạ tầng	Văn phòng chính thức, bảo hiểm doanh nghiệp và điều kiện làm việc cho nhân sự.
Nhân sự	Tuyển những nhân viên đầu tiên để bắt đầu tổ chức hoạt động hằng ngày.

Bảy năng lực giúp bạn điều hành logistics hiệu quả

Logistics đòi hỏi khả năng xử lý dữ liệu, con người và tình huống áp lực cùng lúc. Bạn không nhất thiết phải giỏi mọi thứ ngay từ đầu, nhưng cần phát triển những năng lực cốt lõi sau.

• Kỹ năng phân tích và số học: Giúp bạn theo dõi chi phí, năng lực vận hành và các chỉ số kinh doanh.
• Hiểu biết về kinh doanh và quản trị chuỗi cung ứng: Giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp với toàn bộ dòng hàng hóa.
• Sự chú ý đến chi tiết: Cần thiết để hạn chế lỗi trong đơn hàng, chứng từ và giao nhận.
• Khả năng ra quyết định khi chịu áp lực: Quan trọng khi phát sinh chậm trễ, thiếu hàng hoặc rủi ro từ nhà cung cấp.
• Tinh thần làm việc nhóm: Logistics là hoạt động liên kết nhiều bộ phận, không thể vận hành hiệu quả theo cách riêng lẻ.
• Khả năng thích nghi nhanh: Giúp bạn phản ứng tốt trước thay đổi của thị trường, giá cả và nhu cầu khách hàng.
• Kỹ năng giao tiếp và quan hệ: Cần thiết khi phối hợp với nhân viên, nhà cung cấp, đối tác và khách hàng.

Ba cách duy trì và phát triển doanh nghiệp logistics

Lập bản đồ rõ ràng cho chuỗi cung ứng

Bạn cần có cái nhìn toàn diện về chuỗi cung ứng của mình, bao gồm cả những khó khăn mà doanh nghiệp và từng nhà cung cấp đang đối mặt. Mỗi nhà cung cấp có thể mang theo một nhóm rủi ro riêng, từ đó gây tác động đến tiến độ, chi phí hoặc chất lượng dịch vụ.

Khi hiểu được các rủi ro này, bạn sẽ có cơ sở để điều chỉnh chuỗi cung ứng trước khi sự cố xảy ra. Bản đồ chuỗi cung ứng không chỉ cho thấy hàng hóa đi qua đâu, mà còn giúp bạn xác định nơi cần theo dõi sát nhất.

Truyền đạt thống nhất về tầm nhìn

Nếu doanh nghiệp có nhiều cổ đông, mỗi người cần hiểu cùng một định hướng. Điều đó cũng áp dụng cho nhân viên và mọi cá nhân tham gia vào hoạt động của doanh nghiệp.

Khi tầm nhìn được truyền đạt rõ ràng, mọi người sẽ cùng hành động theo một hướng. Điều này đặc biệt quan trọng trong logistics, nơi một mắt xích thiếu phối hợp có thể ảnh hưởng đến toàn bộ quy trình.

Xây dựng quan hệ với các nhà lãnh đạo trong ngành

Khó có doanh nghiệp logistics nào phát triển hoàn toàn một mình. Kết nối và duy trì quan hệ tốt với những người có nhiều kinh nghiệm trong ngành giúp bạn tiếp cận lời khuyên, góc nhìn thực tế và phương án xử lý khi vấn đề phát sinh.

Quan hệ trong ngành không thay thế năng lực vận hành, nhưng có thể giúp bạn rút ngắn thời gian học hỏi. Đó là một nguồn lực cần được xây dựng và duy trì lâu dài.

FAQ

Có thể bắt đầu doanh nghiệp logistics từ quy mô nhỏ không?

Có. Bạn có thể bắt đầu như một nguồn thu nhập bổ sung và phát triển dần khi mô hình vận hành đã ổn định. Tuy nhiên, bạn vẫn cần nghiên cứu thị trường, chuẩn bị vốn và xây dựng kế hoạch kinh doanh rõ ràng.

Yếu tố nào cần ưu tiên nhất khi mới khởi nghiệp logistics?

Bạn nên ưu tiên hiểu thị trường và xây dựng kế hoạch kinh doanh dựa trên nghiên cứu thực tế. Việc nhận diện đối thủ, nhu cầu khách hàng và khoảng trống dịch vụ sẽ giúp bạn đưa ra hướng đi khác biệt hơn.

Tại sao doanh nghiệp logistics cần lập bản đồ chuỗi cung ứng?

Bản đồ giúp bạn nhìn rõ các bên tham gia, điểm rủi ro và khó khăn của từng nhà cung cấp. Từ đó, bạn có thể điều chỉnh hoạt động sớm để tránh gián đoạn chuỗi cung ứng.

Nếu bạn cần một nền tảng số rõ ràng để giới thiệu dịch vụ, thu hút khách hàng và hỗ trợ chiến lược phát triển logistics, dịch vụ thiết kế website và SEO của MintStack có thể là phần hạ tầng phù hợp để bạn xây dựng sự hiện diện trực tuyến.