Một website trông chuyên nghiệp không phải là kết quả của việc áp dụng mọi xu hướng thiết kế đang có. Khác biệt thường nằm ở một số kỹ năng nền tảng được thực hiện có chủ đích, nhất quán và luôn gắn với hành động mà doanh nghiệp muốn khách hàng thực hiện.
Nếu bạn đang thiết kế hoặc quản lý website cho doanh nghiệp, hãy tập trung vào năm năng lực sau: typography, layout, màu sắc, kiến thức code cơ bản và tư duy chuyển đổi. Đây là những phần quyết định website có rõ ràng, đáng tin và giúp khách hàng đi tới bước tiếp theo hay không.
1. Typography: biến nội dung thành trải nghiệm dễ đọc
Chữ chiếm phần lớn diện tích trên hầu hết website. Vì vậy, typography không chỉ là chọn font đẹp mà là tạo ra cảm giác nhất quán, dễ đọc và có trật tự cho toàn bộ nội dung.
1.1. Chọn font có cá tính nhưng không làm giảm tính rõ ràng
- Tránh lặp lại những font quá phổ biến.
- Các font được dùng ở mọi nơi có thể khiến giao diện của bạn hòa lẫn với nhiều website khác.
- Hãy tìm font có chất lượng tốt, phù hợp với tính cách thương hiệu và không gây khó đọc khi hiển thị ở cỡ nhỏ.
- Ưu tiên nguồn font đáng tin cậy.
- Fontshare và Uncut là những nguồn có nhiều lựa chọn miễn phí, từ phong cách gọn gàng đến cá tính hơn.
- Không phải dự án nào cũng cần font lạ. Điều quan trọng là font phải phục vụ thông điệp và đối tượng khách hàng của bạn.
1.2. Thiết lập hệ thống tỷ lệ chữ thay vì chỉnh bằng cảm tính
- Chọn một cỡ chữ cơ sở cho nội dung đoạn văn.
- Mốc 16 pixel thường là điểm khởi đầu phù hợp cho phần nội dung chính.
- Từ cỡ cơ sở này, các cấp tiêu đề cần tăng theo một tỷ lệ cố định để tạo cảm giác có hệ thống.
- Dùng tỷ lệ tăng nhất quán cho các tiêu đề.
- Major Third Scale tăng mỗi cấp chữ khoảng 25 phần trăm.
- Ví dụ, từ cỡ cơ sở 16 pixel, H6 có thể là 20 pixel và H5 là 25 pixel, tiếp tục tăng đến H1.
- Điều chỉnh khoảng cách chữ và chiều cao dòng theo vai trò của chữ.
- Nội dung đoạn văn nên giữ khoảng cách chữ mặc định để bảo đảm khả năng đọc.
- Tiêu đề lớn có thể siết khoảng cách chữ nhẹ. Phần văn bản nên dùng chiều cao dòng khoảng 150 phần trăm, còn tiêu đề có thể chặt hơn để mạnh và dễ quét.
Bạn không cần tự tính mọi con số. Công cụ Type Scale có thể tạo nhanh một hệ thống tỷ lệ dựa trên cỡ chữ cơ sở và tỷ lệ bạn chọn. Giá trị lớn nhất của cách làm này là mỗi phần chữ đều có lý do tồn tại, thay vì chỉ được kéo to hoặc thu nhỏ cho đến khi trông tạm ổn.
2. Layout: tạo cấu trúc, nhịp điệu và thứ tự ưu tiên
Người dùng thường không đọc website theo từng câu từ đầu đến cuối. Họ lướt, tìm tín hiệu và quyết định rất nhanh phần nào đáng chú ý. Layout tốt phải dẫn mắt họ đi từ thông tin quan trọng nhất tới các chi tiết hỗ trợ.
2.1. Dùng lưới cột làm nền móng
- Thiết kế desktop với lưới 12 cột.
- 12 cột dễ chia thành hai, ba hoặc bốn vùng nội dung cân đối.
- Ví dụ, một khối gồm hai cột có thể chiếm sáu cột bên trái và sáu cột bên phải.
- Giảm số cột theo thiết bị.
- Tablet có thể dùng tám cột, còn điện thoại dùng bốn cột.
- Cấu trúc này giúp giao diện linh hoạt mà vẫn giữ được trật tự giữa các kích thước màn hình.
2.2. Xây dựng nhịp điệu bằng hệ thống khoảng cách
- Dùng hệ thống khoảng cách theo bội số của tám.
- Các khoảng cách như 8, 16, 24 và 32 tạo ra nhịp điệu dễ nhận biết trên toàn trang.
- Google và Apple cũng dùng cách tiếp cận dựa trên lưới khoảng cách trong các hệ thống thiết kế của họ.
- Áp dụng cùng một logic cho khoảng cách dọc.
- Khoảng cách giữa tiêu đề, đoạn văn, nút bấm và các phần trang cần phản ánh mức độ liên quan giữa chúng.
- Không gian trắng không phải diện tích lãng phí. Nó giúp nội dung dễ thở và dễ hiểu hơn.
2.3. Dẫn hướng ánh nhìn bằng phân cấp thị giác
- Đặt các nội dung liên quan gần nhau.
- Nguyên tắc gần nhau giúp khách hàng hiểu những thành phần nào thuộc cùng một nhóm.
- Đừng để mô tả sản phẩm, nút hành động và lợi ích chính bị tách xa nhau vô lý.
- Dùng kích thước, tương phản và căn chỉnh để tạo ưu tiên.
- Thành phần quan trọng nên nổi bật hơn bằng kích thước, độ đậm hoặc màu sắc.
- Các đường căn chỉnh sạch sẽ tạo cảm giác cấu trúc rõ ràng và tăng độ tin cậy cho website.
3. Màu sắc: dùng ít hơn nhưng có mục đích hơn
Màu sắc dễ khiến người mới bị quá tải vì có quá nhiều lựa chọn. Nhưng website chuyên nghiệp không thắng nhờ dùng nhiều màu. Nó thắng vì mỗi màu có một nhiệm vụ cụ thể.
Một bảng màu đơn giản chỉ cần hai hoặc ba màu chính. Quy tắc 60 30 10 là điểm khởi đầu hữu ích: 60 phần trăm là màu trung tính cho nền và chữ, 30 phần trăm là màu phụ cho khối nội dung hoặc hình ảnh, 10 phần trăm là màu nhấn cho nút bấm và lời kêu gọi hành động.
Thay vì thêm nhiều màu mới, hãy tạo các lớp màu bằng opacity. Một màu chủ đạo khi giảm độ trong suốt có thể tạo ra các cấp độ nền, trạng thái và điểm nhấn mà vẫn giữ bản sắc nhất quán.
Khả năng đọc luôn quan trọng hơn vẻ đẹp bề ngoài. Tỷ lệ tương phản giữa chữ và nền nên đạt ít nhất 3:1 đối với chữ lớn và 4.5:1 đối với chữ nhỏ. Figma có sẵn công cụ kiểm tra tương phản ngay trong phần thiết lập màu của đối tượng văn bản.
Bạn cũng không cần tạo bảng màu từ con số không trong mọi dự án. CSS Overview trong Chrome Developer Tools có thể cho bạn thấy màu sắc, font, cỡ chữ và hệ thống tỷ lệ chữ của một website để nghiên cứu và tinh chỉnh theo nhu cầu riêng.
4. Code cơ bản: đủ hiểu để biến ý tưởng thành hiện thực
Thiết kế web không đòi hỏi bạn phải trở thành lập trình viên full stack. Tuy nhiên, biết code ở mức nền tảng sẽ giúp bạn tự tin hơn, xử lý được nhiều yêu cầu thực tế hơn và giao tiếp tốt hơn với đội ngũ phát triển.
| Công nghệ | Vai trò cần hiểu |
|---|---|
| HTML | Tạo cấu trúc nội dung của trang |
| CSS | Kiểm soát giao diện, bố cục và phong cách |
| JavaScript | Tạo tương tác trên website |
| PHP | Hữu ích khi làm việc với WordPress |
Cách học hiệu quả là bắt đầu từ kiến thức cơ bản, sau đó học thêm khi dự án thực sự cần. Bạn có thể dùng CodePen, các đoạn mã có sẵn hoặc ChatGPT để tìm giải pháp đã hoàn thành khoảng 80 phần trăm, rồi điều chỉnh phần còn lại cho đúng yêu cầu.
Một người không phải lập trình viên vẫn có thể tùy biến quy trình thanh toán của WooCommerce nếu biết tìm đúng điểm cần thay đổi và sẵn sàng thử nghiệm. Điều quan trọng là làm, kiểm tra, sửa và học dần, thay vì chờ đến khi biết mọi thứ mới bắt đầu.
5. Tư duy chuyển đổi: thiết kế để khách hàng hành động
Giao diện đẹp chưa chắc tạo ra doanh thu. Một lần thiết kế lại có thể trông tốt hơn phiên bản cũ nhưng vẫn làm doanh số giảm nếu hành trình người dùng bị bỏ qua. Tư duy chuyển đổi buộc bạn đặt câu hỏi: trang này muốn khách hàng làm gì tiếp theo?
5.1. Mỗi trang chỉ nên có một mục tiêu chính
- Chọn một hành động ưu tiên duy nhất.
- Mục tiêu có thể là mua sản phẩm, đăng ký cuộc gọi hoặc nhận tài liệu thu hút khách hàng tiềm năng.
- Khi một trang cố yêu cầu quá nhiều hành động, khách hàng dễ mất phương hướng và rời đi.
- Thiết kế mọi thành phần để phục vụ mục tiêu đó.
- Tiêu đề, nội dung, hình ảnh, bằng chứng và nút bấm phải cùng hướng về một quyết định.
- Đây là cách biến thiết kế từ trang trí thành công cụ kinh doanh.
5.2. Đặt lời kêu gọi hành động rõ ràng và có chiến lược
- Cho khách hàng thấy hành động chính ngay từ đầu.
- Một CTA rõ ràng nên xuất hiện trong phần đầu trang và cả điều hướng khi phù hợp.
- Khi khách hàng cuộn xuống, CTA cần xuất hiện lại ở các điểm hợp lý thay vì bị giấu ở cuối trang.
- Dùng ngôn ngữ cụ thể thay vì mơ hồ.
- Nút bấm cần cho khách hàng biết điều gì xảy ra sau khi họ nhấp vào.
- CTA rõ ràng giảm ma sát và giúp họ đưa ra quyết định nhanh hơn.
5.3. Xây dựng niềm tin, sự rõ ràng và cảm xúc
- Nói đúng động lực thật của khách hàng.
- Website phải giải thích rõ họ sẽ nhận được gì và vì sao điều đó có giá trị.
- Nội dung không chỉ cần chính xác mà còn cần khiến khách hàng cảm thấy được thấu hiểu.
- Dùng bằng chứng xã hội để giảm nghi ngại.
- Đánh giá, lời chứng thực và các tín hiệu tin cậy giúp khách hàng thấy rằng họ không phải là người đầu tiên đưa ra quyết định.
- Khách hàng cần biết, thích, tin tưởng và cảm nhận điều gì đó từ thương hiệu của bạn.
Những sai lầm khiến website thiếu chuyên nghiệp
- Chọn font chỉ vì phổ biến, không xét đến tính cách thương hiệu và khả năng đọc.
- Đặt kích thước, khoảng cách và bố cục theo cảm giác thay vì dùng hệ thống.
- Thêm quá nhiều màu nhưng không xác định nhiệm vụ của từng màu.
- Tránh code hoàn toàn dù website cần các tùy chỉnh thực tế.
- Ưu tiên giao diện đẹp mà không xác định mục tiêu chuyển đổi của từng trang.
- Đặt CTA mơ hồ, quá ít hoặc đưa quá nhiều lựa chọn cạnh tranh trên cùng một trang.
FAQ
Người mới nên học kỹ năng thiết kế web nào trước?
Bạn nên bắt đầu với typography và layout vì đây là hai yếu tố xuất hiện trên mọi trang web. Khi chữ và bố cục đã rõ ràng, việc áp dụng màu sắc và CTA sẽ có hiệu quả hơn.
Có cần biết code để thiết kế website không?
Bạn không cần trở thành lập trình viên chuyên nghiệp. Tuy vậy, hiểu HTML, CSS, JavaScript và một ít PHP khi làm WordPress sẽ giúp bạn giải quyết nhiều vấn đề và tùy biến website tốt hơn.
Website đẹp có đồng nghĩa với tỷ lệ chuyển đổi cao không?
Không. Website cần đẹp, nhưng cũng cần có mục tiêu rõ ràng, CTA dễ thấy, thông điệp dễ hiểu và các yếu tố xây dựng niềm tin để dẫn khách hàng tới hành động.
Nếu bạn cần biến năm nguyên tắc này thành một nền tảng kinh doanh rõ ràng, dễ quản trị và hướng tới chuyển đổi, dịch vụ thiết kế website và SEO của MintStack có thể hỗ trợ bạn xây dựng đúng từ cấu trúc đến trải nghiệm.
