Xuất khẩu nông sản là một hướng kinh doanh đáng cân nhắc, đặc biệt với doanh nghiệp Việt Nam đang có lợi thế nguồn hàng. Điểm hấp dẫn không chỉ nằm ở quy mô thị trường, mà còn ở đặc tính tiêu dùng lặp lại: thực phẩm và nguyên liệu thiết yếu luôn được mua, dùng hết rồi mua tiếp.
Nhưng để bắt đầu đúng, bạn không nên chỉ nhìn vào việc mình đang có gì. Cách tiếp cận hiệu quả hơn là tìm thị trường đang cần gì, cần vào thời điểm nào, rồi mới xây dựng nguồn cung, mức giá và phương án chào hàng phù hợp.
Vì sao xuất khẩu nông sản là cơ hội đáng làm?
Nông sản thuộc nhóm hàng tiêu hao. Một chiếc bình trang trí có thể được mua một lần rồi dùng nhiều năm, thậm chí hỏng cũng chưa chắc được thay mới. Ngược lại, gạo, dầu ăn, nước mắm, tương ớt, trái cây và gia vị đều là những mặt hàng được sử dụng hằng ngày.
Đây là khác biệt rất lớn giữa hàng tiêu dùng thiết yếu và nhiều nhóm hàng không thiết yếu. Khi sản phẩm được dùng thường xuyên, nhu cầu mua lặp lại tạo ra cơ hội duy trì giao dịch đều hơn, thay vì phụ thuộc vào một đơn hàng đơn lẻ.
Nông sản cũng có phạm vi tiêu thụ rộng. Một số sản phẩm gắn chặt với tập quán tôn giáo hoặc văn hóa riêng, chẳng hạn hương chỉ phù hợp tại một số thị trường nhất định. Trong khi đó, thực phẩm là nhu cầu phổ quát vì quốc gia nào cũng cần nguồn lương thực, thực phẩm và nguyên liệu chế biến.
Khi xảy ra chiến tranh, lũ lụt, khủng hoảng hoặc bất ổn chính trị, nhu cầu nông sản thường tăng mạnh. Lý do không chỉ là nhu cầu ăn uống trực tiếp, mà còn là tâm lý tích trữ. Người mua có xu hướng mua nhiều hơn mức dùng thông thường để dự phòng rủi ro.
Điều đó tạo ra áp lực mua cho cả người mua cuối lẫn nhà nhập khẩu. Tuy nhiên, áp lực này không có nghĩa là bạn được phép xem nhẹ năng lực giao hàng, chất lượng hay uy tín. Chính khi nhu cầu tăng cao, người mua càng cần một nhà cung cấp đáng tin cậy.
Đừng chọn thị trường theo danh tiếng, hãy nhìn vào nhu cầu tiêu thụ
Nhiều người mới thường bị thu hút bởi các thị trường như Pháp hoặc Úc vì hình ảnh thị trường phát triển và mức sống cao. Nhưng với nông sản, một cách nhìn thực tế hơn là xem thị trường đó có bao nhiêu người tiêu dùng, tức bao nhiêu “bụng và miệng” cần được phục vụ mỗi ngày.
Ấn Độ có khoảng 1,45 tỷ dân, trong khi Pháp có khoảng 66 triệu dân và Úc khoảng 26 triệu dân. Chỉ riêng quy mô dân số đã cho thấy tiềm năng sức mua tiêu dùng có thể khác nhau rất lớn. Tổng dân số châu Âu khoảng 745 triệu người, vẫn chỉ bằng gần một nửa dân số Ấn Độ theo góc nhìn được nêu ra.
Quy mô dân số không phải là tiêu chí duy nhất, nhưng nó là một bộ lọc quan trọng khi bạn đánh giá thị trường thực phẩm. Thị trường đông dân có thể mở ra nhu cầu lớn hơn, đặc biệt với sản phẩm có tính phổ thông như trái cây, gia vị và thực phẩm chế biến.
Nhìn đúng về tiêu chuẩn nông sản
Tiêu chuẩn là nỗi lo phổ biến khi nói tới xuất khẩu nông sản. Một số thị trường có yêu cầu cao về mã vùng trồng, kiểm dịch, truy xuất hoặc chất lượng hàng hóa. Tuy nhiên, không nên vì sợ tiêu chuẩn mà bỏ qua toàn bộ cơ hội xuất khẩu.
Điểm quan trọng là bạn cần phân biệt thị trường, sản phẩm và thời điểm nhu cầu. Có những thị trường có yêu cầu cao hơn, nhưng cũng có những nơi ưu tiên khả năng đáp ứng nguồn hàng khi nhu cầu thực phẩm tăng mạnh. Thay vì hỏi chung chung “làm sao vượt tiêu chuẩn”, hãy hỏi thị trường nào đang cần mặt hàng gì và yêu cầu thực tế của họ là gì.
| Góc nhìn chọn thị trường | Cách suy nghĩ nên tránh | Cách tiếp cận phù hợp hơn |
|---|---|---|
| Quy mô nhu cầu | Chỉ chọn thị trường nổi tiếng | Đánh giá dân số và nhu cầu tiêu dùng |
| Tiêu chuẩn | Thấy yêu cầu là bỏ cuộc | Xác định yêu cầu của từng thị trường, từng mặt hàng |
| Thời điểm | Chào bán khi chưa có nhu cầu rõ ràng | Theo dõi nơi đang thiếu hàng hoặc cần tích trữ |
| Nguồn cung | Chỉ bán thứ sẵn có | Tìm nguồn phù hợp sau khi hiểu nhu cầu mua |
Lựa chọn sản phẩm xuất khẩu: Người mới nên bắt đầu từ đâu?
Nếu mới khởi nghiệp trong xuất khẩu nông sản, bạn nên thận trọng với tiêu, điều, cà phê và gạo. Tiêu, điều, cà phê là những mặt hàng khó, đòi hỏi hiểu biết thị trường và khả năng làm hàng tốt. Gạo còn liên quan đến cơ chế hạn ngạch và giấy phép xuất khẩu, khiến công ty thương mại mới khó tiếp cận hơn.
Thay vào đó, trái cây và gia vị là nhóm dễ cân nhắc hơn cho giai đoạn khởi đầu. Đây là các nhóm sản phẩm có nhiều biến thể, cho phép bạn mở rộng danh mục mà không phải phụ thuộc vào một mặt hàng duy nhất.
Một số nhóm hàng đang được khách hàng quốc tế hỏi mua gồm:
- Trái cây tươi và trái cây sấy: Có thể phát triển thành nhiều dòng sản phẩm khác nhau.
- Gia vị: Gừng, tỏi, ớt và thảo quả được nhắc tới như các mặt hàng có nhu cầu tại Ấn Độ, Pakistan và Trung Đông.
- Than dừa và gỗ thông: Là những nhóm hàng được hỏi mua nhiều.
- Nhóm hàng ngoài nông sản: Phân bón, khăn bông, chăn ga gối đệm, giày thể thao, sản phẩm nhựa và cao su cũng có nhu cầu.
Danh sách trên không phải để bạn ôm thật nhiều mặt hàng. Nó cho thấy cơ hội xuất khẩu không chỉ nằm trong một sản phẩm quen thuộc. Bạn cần chọn một nhóm hàng phù hợp với khả năng tìm nguồn, kiểm soát giá, đáp ứng số lượng và giữ cam kết giao hàng.
Bán thứ khách hàng cần, không chỉ bán thứ bạn có
Sai lầm thường gặp là bắt đầu từ nguồn hàng sẵn có. Bạn có thể có người thân sở hữu vựa trái cây, xưởng sản xuất hoặc nguồn nông sản địa phương. Nhưng có hàng không đồng nghĩa với có một sản phẩm đủ sức cạnh tranh.
Một sản phẩm tốt cần đúng nhu cầu, đúng thời điểm và có mức giá phù hợp. Nếu chỉ có sản phẩm và báo giá nhưng không hiểu khách hàng thực sự muốn gì, khả năng chốt đơn vẫn thấp. Người mua cần một giải pháp cho nhu cầu của họ, không chỉ cần thêm một báo giá trên bàn.
Hãy lấy nguyên tắc đơn giản: khi khách hàng đang đói, thực phẩm mới có giá trị rõ ràng. Hàng của bạn có thể tốt, nhưng nếu đưa ra sai lúc hoặc sai thị trường, người mua vẫn thờ ơ.
Ba câu hỏi trước khi chào hàng
- Khách hàng đang cần sản phẩm nào? Xác định rõ loại hàng, quy cách và nhu cầu thực tế thay vì chào bán theo những gì bạn đang có.
- Thị trường đó có đang cần gấp không? Nhu cầu cấp bách tạo ra cơ hội, nhưng cũng đòi hỏi bạn phản hồi nhanh và cung ứng đúng cam kết.
- Giá và nguồn hàng của bạn có cạnh tranh không? Có hàng là chưa đủ. Bạn cần kiểm tra khả năng duy trì giá, số lượng và chất lượng theo đơn hàng.
Khách hàng nông sản luôn chịu áp lực mua, nhưng bạn phải giữ uy tín
Với nhiều mặt hàng khác, khách hàng có thể trì hoãn quyết định mua sang tháng sau. Nhưng nông sản là hàng thiết yếu, nên người mua buôn thường bị người mua cuối thúc ép. Khi nhu cầu tăng, họ không có quá nhiều thời gian để cân nhắc.
Áp lực này có thể khiến nhà nhập khẩu chấp nhận giao dịch nhanh hơn. Nhưng nó cũng là môi trường dễ phát sinh rủi ro, bởi người mua vội vàng có thể gặp nhà cung cấp thiếu năng lực hoặc không trung thực. Đừng xem đây là cơ hội để bán bằng mọi giá. Hãy xem đó là lý do để xây dựng thông tin sản phẩm rõ ràng, nguồn hàng thật và cam kết có thể thực hiện.
Điểm cốt lõi của xuất khẩu nông sản không phải là cố tìm cách đưa mọi mặt hàng vào mọi quốc gia. Bạn cần nhận ra nơi nào đang cần hàng, họ đang cần sản phẩm nào, rồi tập trung phục vụ đúng nhu cầu đó.
FAQ
Người mới có nên xuất khẩu gạo không?
Gạo không phải lựa chọn phù hợp cho phần lớn công ty thương mại mới vì liên quan đến hạn ngạch và giấy phép xuất khẩu. Bạn nên cân nhắc trái cây hoặc gia vị trước khi đi vào nhóm hàng khó hơn.
Có cần chọn thị trường phát triển để xuất khẩu nông sản không?
Không nhất thiết. Khi đánh giá thị trường, bạn nên xem quy mô dân số, nhu cầu tiêu dùng và mức độ cần hàng của thị trường đó, thay vì chỉ dựa vào danh tiếng hoặc mức độ phát triển.
Tiêu chuẩn có phải rào cản lớn nhất khi xuất khẩu nông sản?
Tiêu chuẩn quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định cơ hội. Bạn cần xác định yêu cầu cụ thể của từng thị trường và ưu tiên tìm nơi đang có nhu cầu rõ ràng với sản phẩm phù hợp.
Nếu bạn cần một nền tảng giới thiệu năng lực, sản phẩm và quy trình cung ứng rõ ràng cho đối tác quốc tế, dịch vụ [thiết kế website chuyên nghiệp](https://mintstack.vn) của MintStack có thể hỗ trợ bạn xây dựng hiện diện số đáng tin cậy.
